تبليغاتX
تبصیر
 
تبصیر

نقدهای نوین در مسائل دینی - اعتقادی -اجتماعی
            
 
- اشکال در نماز قضای شبهای قدر

یکی از سنتها ومستحبات شبهای قدر خواندن صد رکعت نماز(به صورت غیر یومیه یا قضای یومیه ) است که معمولا هم به صورت قضای یومیه به جا آورده می شود و مردم در این شبها سعی می کنند که اگر نماز قضای یقینی از خود یا والدین دارند به جا آورده ودر غیر این صورت نیت احتیاط می کنند که اگر احیانا نمازی از آنها فوت شده و از یاد برده اند یا نمازی بر عهده والدین آنها بوده ولی وصیت نکرده اندیا اینکه در صحت بعضی نمازهای خوانده شده خود شک دارنداین صد رکعت را به صورت نمازهای ترتیبی واحتیاطی یومیه به جا می آورندالبته در جایی که انسان یقین به وجود نماز قضا ندارد خواندن نمازقضای احتیاطی بر او واجب نیست و اگرفی الواقع نماری هم از انسان فوت نشده باشد این نمازها به عنوان نماز مستحبی ثبت می شود
مسلم است که اگر شخص این نمازها را به نیت مستحبی غیر یومیه به جا آورد بایدبه صورت فرادی بخواند ونمی تواند به کسی اقتدا کند همچنین اگر به عنوان قضای یومیه وبه صورت فرادی بخواند باز جای اشکال نیست ولی اگر به صورت جماعت بخواهد به جا آورد که در شبهای قدرنیز رسم شده که این نمازها به جماعت خوانده شود اشکالاتی در این باب مطرح می شود
واقع امر این است که نمازهای قضایی که در شب قدر به صورت جماعت برگزار می گرددخیلی هاشان با اشکال وبطلان مواجه است وبه صورت کلی هم عنوان آن را نماز قضا می نامند ولی این کافی نیست وچون نوع نماز قضابه خصوص نماز قضای امام مهم بوده وباید معلوم شود ولی نمی شود لذا این نمازها با اشکال مواجه است ونه به عنوان قضا صحیحند ونه مستحبی . متاسفانه بعضی از ائمه جماعت نیز به این اشکال اهمیت نمی دهند یا اصلا خود مسئله شرعی آن را نمی دانند
مسئله در این باب چهار صورت دارد
یا اینکه نماز امام جماعت نماز قضای یقینی است ویا نماز قضای احتیاطی ،ودر هر یک از این دو صورت نماز قضای ماموم هم یا یقینی است ویا احتیاطی که در مجموع چهار صورت می شود
اگر امام وهمه مامومین نماز قضای یقینی یا همه نماز قضای احتیاطی می خوانند یا اینکه امام نماز قضای یقینی وهمه مامومین نماز قضای احتیاطی می خوانند باز هم اشکالی نیست ولی حرف اینجاست که هیچگاه اینگونه نیست که همه مامومین نوع نمازشان یکی باشد بنابراین درصفها به خصوص صف اول نماز اگر یکی نمازش احتیاطی ودیگری یقینی باشد فاصله ایجاد می شود ونمازها اشکال بیدا می کند
به بیان واضح تر :
اگر امام، نماز قضایش یقینی وماموم احتیاطی باشد اشکالی در نماز ماموم نیست چه اینکه فی الواقع نماز قضایی داشته باشد یا نداشته باشد چون او نیت ضمنی وکلی می کند وفقه نیز تصریح به این داردکه نیت کلی واحتیاطی ورجائی کفایت در اسقاط تکلیف فی الواقع می کند ثانیا کسی که نماز احتیاطی می خواند راهی جز چنین نیتی ندارد واگر بعد از نماز نیز یقین به وجود تکلیف کند همان نماز کفایت می کند بر خلاف جایی که اما م نماز احتیاطی می خواند که هر چند اشکالی در صحت نماز ماموم نیست لکن اگر بعدا یقین به وجود نماز قضای یقینی کند در اینکه بگوییم آن نمازخوانده شده کفایت از ما فی الواقع مکشوف می کند یاخیر جای اشکال است
حالت دیگر این است که نماز امام احتیاطی ونماز شما یقینی باشد که در این صورت نمی توانید به امام اقتدا کنید چون نماز امام مستحب ونماز ماموم واجب است ومستحب نمی تواند کفایت کننده واجب باشد بر خلاف عکس آن
حالت بعد این است که هر دو نماز یقینی باشند که در این صورت شکی در صحت نماز ماموم نیست
بنابراین اگر فرض کنیم همه مامومین نیتشان یا قضای واجب یا قضای احتیاطی باشد ونماز امام هم قضای واجب یقینی (از خود یا از یک میت باشد) اشکالی به وجود نمی آید اما در غیر این فرض(یعنی جایی که نیت امام احتیاطی ونماز ماموم قضای یقینی باشد) نماز مامومین قطعا باطل است وتازه اینها همه در جایی است که مامومین همه نیت ونوع نمازشان واحد باشد و لی این فرض تقریبا خیلی کم اتفاق می افتد بنابراین اشکال دوم مطرح می گردد
از آنجا که همیشه همه مامومین نیتشان یکی نیست فاصله بین آنها ایجاد می شود با این توضیح که فرض کنید نماز امام قضای یقینی است ودر صف اول هم افراد مختلفند مثلا آن کسی که در کنار امام ایستاده نمازش یقینی است ولی نماز فرد بعد از او احتیاطی است و باز نمازشخص بعد از او یقینی است خوب همین فردی که نمازش احتیاطی است فاصله بین دو فردی می اندازد که نمازشان یقینی است بنابراین نماز افرادی که بعد از او قرار دارندباطل می شود چون وقتی نماز اولین نفر بعد از او که نمازش یقینی است به خاطر فاصله باطل شد واو را کان لم یکن وفاصل کرد به خاطر بطلان نماز او نماز افراد بعد از او هم باطل می شود ووقتی نماز صف اول این گونه شد همه صفها نمازشان با اشکال مواجه می شود لذا تنها راه این است که امام نوع نماز خود را به همگان اعلام کند که آیا نمازش یقینی است یا احتیاطی تا فقط افرادی که نوع ونیت نمازشان مثل اوست به وی اقتدا کنند ودیگران نمازشان را فرادی بخوانند


-        حکم نماز قضای جمعی ...